De loodgieter
Hij zat op het puntje van zijn stoel en zodra hij de kans kreeg deed hij zijn verhaal. Hij oogstte sympathie. De loodgieter gaf een bijzondere wending aan de forumdiscussie van het seminar over burgerparticipatie en internet, gistermiddag in Media Plaza, Utrecht. Bij de garderobe na afloop vertelde hij me dat hij helemaal niet voor dit seminar gekomen was, maar voor de vakbeurs voor loodgieters, een verdieping lager! Dit is real life, en het is de moeite waard om even stil te staan bij wat er nou eigenlijk gebeurde.
Toen Luigi vertelde over initiatiefnemers die door ambtenaren vaak maar lastig gevonden werden zat de loodgieter al heftig in te stemmen. Hij zat vlak voor me op de gereserveerde plaatsen: het viel op. Toen het publiek aan de beurt was veerde hij op, maar bleef nog wat steken in wat hij te zeggen had. Mark zapte weg omdat hij als gespreksleider ook anderen aan het woord wilde laten. Pas toen iemand uit de zaal opnieuw aandacht voor hem vroeg kwam het hele verhaal eruit. En wat voor verhaal: roerend initiatief, recht uit het hart, ambtenaren die hem aan het lijntje hielden, zelfs een bemiddeling van de minister waarna hij toch weer met lege handen stond. Je zou die hele bureaucratie toch op willen knopen?
Toch kan ik me niet voorstellen dat er geen gemeenteambtenaren in de zaal waren bij wie dit geen associaties opriep met activistische inwoners in hun eigen gemeente die ambtenaren en wethouders tot wanhoop drijven. Elke gemeente heeft er wel een paar. Ik heb die ambtenaren niet gehoord, gister. Wel begrijpelijk, want als zich eenmaal een stemming ontwikkelt vraagt het veel moed om er tegenin te gaan (aanpassing, in het model van de vitale ruimte). Maar het verhaal van de loodgieter klinkt vast anders dan wanneer je het verhaal van de betrokken ambtenaren zou horen.
De sympathie was oprecht. Dit is waar we met burgerparticipatie naar toe willen. Dat voor mensen met goede initiatieven de drempel lager wordt om dromen waar te maken. Initiatiefnemers zijn niet altijd even handig: zij hebben assistentie nodig. Het lijkt erop dat die hier ontbroken heeft. Hier had iemand moeten zijn die door had dat je niet meteen met je idee naar de ordebewaarders toe moet lopen, maar dat je eerst voldoende medestanders moet mobiliseren. Andere mensen die er belang bij hebben. Politici of anderen die gehoord worden zodra ze iets zeggen. Toen ik hem tijdens de borrel na afloop vroeg wie zijn medestanders waren en of hij ook politici had benaderd, zei hij rechtuit: “Ja, daar heb ik toch niet allemaal verstand van?”
In termen van de coherentiecirkel, met vitale ruimte in het midden, was hij op zoek naar erkenning. Nou, die heeft hij gekregen. Hij ging heel blij naar huis. Als wij participatie willen, lokale overheden die participeren in processen die in de samenleving aan het gebeuren zijn (die omdraaiing van iemand uit de zaal vond ik heel mooi), dan hebben we mensen nodig die dan ook kunnen bedenken wat de volgende stap zou kunnen zijn, zoals hij de suggestie meekreeg om naar de nationale ombuds te stappen. Dan kunnen mensen zoals onze loodgieter echt verder. En hoeft het niet van het toeval af te hangen dat hij de verkeerde zaal binnenliep.
Eelke Wielinga
